{"id":34461,"date":"2021-08-16T10:51:53","date_gmt":"2021-08-16T08:51:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lafranja.net\/?p=34461"},"modified":"2021-08-16T10:51:53","modified_gmt":"2021-08-16T08:51:53","slug":"a-quintana-un-nom-per-a-una-comarca-matarranya-lo-finestro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lafranja.net\/?p=34461","title":{"rendered":"A. Quintana: Un nom per a una comarca: Matarranya | Lo Finestr\u00f3"},"content":{"rendered":"<p>Source: <em><a href=\"https:\/\/finestro.wordpress.com\/2021\/08\/11\/un-nom-per-a-una-comarca-matarranya\/\">Un nom per a una comarca: Matarranya | Lo Finestr\u00f3<\/a><\/em><\/p>\n<p><strong>(Publicat al Diario de Teruel)<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Un cop establertes, b\u00e9 o malament, les autonomies en\u00a0 el proc\u00e9s de descentralitzaci\u00f3 de l\u2019actual segona restauraci\u00f3 borb\u00f2nica, calia continuar-lo amb l\u2019establiment de les comarques\u00a0 partint d\u2019espais amb <em>vincles territorials, hist\u00f2rics, econ\u00f2mics i culturals<\/em> com diu la Llei de Creaci\u00f3 de les Comarques 15-4-2002 \u2013potser no \u00e9s casualitat que el vincle cultural aparegui en darrer lloc en l\u2019enunciat, perqu\u00e8 efectivament la llengua com a vincle cultural decisiu molt sovint no hi ha estat considerada, i se l\u2019ha esbocinada en dos o m\u00e9s comarques. \u00a0Ha calgut crear noms a corre-cuita per a espais que sovint no en tenien, perqu\u00e8, llevat de la Ribagor\u00e7a i la Llitera, les nostres \u201ccomarques\u201d o eren massa grans \u2013Bajo Arag\u00f3n, El Somontano,\u00a0 \u2026 \u2013 o massa menudes \u2013Val de Tena, Val de Ben\u00e1s, \u2026 . Matarranya era el nom d\u00b4un riu d\u2019una fracassada Prov\u00edncia d\u2019Alcany\u00eds, i res m\u00e9s. \u00bfI com fou que aquest hidr\u00f2nim pass\u00e9s a ser el nom d\u2019una comarca? Doncs gr\u00e0cies a fil\u00f2legs i ge\u00f2grafs de Catalunya que ja de temps estudiaven la\u00a0 comarcalitzaci\u00f3 de la Franja. Eren d\u2019un pa\u00eds amb\u00a0 fort sentiment d\u2019identitat comarcal, on ja al 1936 s\u2019havia promulgat una pionera Llei de Comarcalitzaci\u00f3. El primer a proposar el nom de Comarca del Matarranya va ser en Joan Coromines en un extens treball publicat el 1959 sobre els noms de les comarques i municipis franjatins, reeditat sovint i comentat \u00e0mpliament en altres obres seves, com l\u2019<em>Onomasticon Cataloniae<\/em> (1996). Aviat fou adoptat, amb alguns \u00a0canvis territorials, per obres tan importants com <em>Gran Enciclop\u00e8dia Catalana<\/em> (1968) o <em>Gran Geografia Comarcal de Catalunya<\/em> (1984). M\u00e9s tard, com ha escrit el professor Vicent de Melchor, desaparegut enguany: <em>tamb\u00e9 ha segut acollit amb naturalitat<\/em> <em>per la poblaci\u00f3 i fins i tot per l\u2019Administraci\u00f3 aragonesa, encara que n\u2019ha separat 10 municipis al N i SO <\/em>\u2013\u00e7o que ara obliga a distingir entre Matarranya i Matarranya Hist\u00f2ric.<em> Vist aix\u00ed<\/em> <em>no deixe de ser remarcable que un \u201cinvent\u201d de persones i mitjans catalans hage tengut tant d\u2019\u00e8xit a l\u2019Arag\u00f3. <\/em>I m\u00e9s remarcable encara, afegeixo, vists els alt\u00edssims percentatges d\u2019anticatalanisme de nosaltres aragonesos.<\/p>\n<p><strong>Artur Quintana<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Source: Un nom per a una comarca: Matarranya | Lo Finestr\u00f3 (Publicat al Diario de Teruel) Un cop establertes, b\u00e9 o malament, les autonomies en\u00a0 el proc\u00e9s de descentralitzaci\u00f3 de l\u2019actual segona restauraci\u00f3 borb\u00f2nica, calia continuar-lo amb l\u2019establiment de les comarques\u00a0 partint d\u2019espais amb vincles territorials, hist\u00f2rics, econ\u00f2mics i culturals com diu la Llei de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-34461","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-matarranya"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lafranja.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34461","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lafranja.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lafranja.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lafranja.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lafranja.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=34461"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lafranja.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34461\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34462,"href":"https:\/\/www.lafranja.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/34461\/revisions\/34462"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lafranja.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=34461"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lafranja.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=34461"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lafranja.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=34461"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}